Do 2,3 m²
1230 × 1480
Typowy wymiar referencyjny okna w deklaracji. Większość skrzydeł w mieszkaniu mieści się w tej grupie albo jest od niej mniejsza.
Uw
Współczynnik przenikania ciepła całego okna. Im niższy, tym mniej ciepła przechodzi przez metr kwadratowy przy różnicy temperatury jednego kelwina. Sama liczba bez wymiaru okna opisuje inne skrzydło, niż stoi w ścianie.
Publikacja . Aktualizacja .
Uw = (Ag · Ug + Af · Uf + lg · Ψg) / Aw
Trzy pola i obwód
Wzór pochodzi z metody obliczania według PN-EN ISO 10077-1. Ag to pole szyby, Ug jej współczynnik. Af to pole ramy, Uf jej współczynnik. lg to długość styku szyby z ramą, a Ψg opisuje dodatkową stratę na tym styku, tam gdzie ramka dystansowa przecina układ. Aw to pole całego okna, czyli suma tego, co widać w świetle ościeżnicy od zewnątrz w uproszczeniu wymiaru, dla którego liczenie wykonano.
Dlatego Ug 0,5 nie oznacza Uw 0,5. Rama i krawędź dokładają swoją część. Wąskie okno ma więcej ramy na metr szyby, więc Uw zwykle rośnie, nawet gdy szyba zostaje ta sama. Szerokie stałe pole, bez ramy skrzydła, potrafi wyjść niżej. Kierunek jest zrozumiały. Liczbę i tak liczy się dla rysunku.
Da się to zobaczyć na dwóch skrzydłach z jednej partii szkła. Naświetl w łazience, wysoki i wąski, ma długi obwód względem pola. Tarasowe stałe szklenie ma obwód krótki względem metrów szyby. Naklejka z Ug jest na obu taka sama. Uw już nie.
Budowę szyby, powłokę i ramkę, od których zależy Ug oraz psi, opisujemy w materiale o szybach zespolonych. Uf profilu zależy od materiału, o którym jest tekst o profilach.
Wymiar, do którego przyklejono liczbę
W deklaracji właściwości użytkowych według PN-EN 14351-1 wartość Uw okna podaje się dla wymiaru reprezentatywnego. Drzwi mają własne wymiary, inne niż okno. Poniżej są dwa progi, które w praktyce wracają na kartach okien.
Powyżej 2,3 m²
1480 × 2180
Większe okno referencyjne. Nadal nie jest to każdy wymiar z budowy, tylko drugi umowny punkt porównania.
Twój otwór
Osobne liczenie
Wytwórca może podać Uw dla rzeczywistego szkicu. Bez tego zestawia się naklejki, nie okna, które wejdą w mur.
Dwa wyroby wolno zestawiać po Uw z tego samego typu wymiaru. Zestawienie naklejki okna referencyjnego z Uw wąskiego naświetla miesza dwie różne rzeczy. Do świadectwa charakterystyki energetycznej i do projektu potrzebna jest wartość dla wymiaru, który naprawdę wchodzi w ścianę. Norma zostawia taką możliwość obok wartości deklarowanej dla wymiaru reprezentatywnego.
Słupki i szprosy konstrukcyjne zmieniają Ag, Af i lg. Podział, który na elewacji jest „tylko rysunkiem”, w liczeniu jest dłuższym obwodem zimniejszej ramy. Szpros wewnątrz komory szyby tej długości ramy nie dokłada w ten sam sposób. Geometria podziału jest opisana przy rodzajach okien.
Uc(max) w warunkach technicznych
Załącznik do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późniejszymi zmianami) podaje maksymalne współczynniki przenikania ciepła. Od 1 stycznia 2021 r. tabela wygląda tak. Wartości dotyczą zakresu, który wyznacza samo rozporządzenie, przede wszystkim nowych budynków i robót objętych tymi wymaganiami. Nie rozciągają się automatycznie na każdą wymianę skrzydła w istniejącym domu.
| Przegroda | ti ≥ 16°C | ti < 16°C |
|---|---|---|
| Okna pionowe, drzwi balkonowe, nieotwieralne powierzchnie przezroczyste | 0,9 | 1,4 |
| Okna połaciowe | 1,1 | 1,4 |
| Drzwi w przegrodach zewnętrznych oraz między pomieszczeniem ogrzewanym i nieogrzewanym | 1,3 | |
Jednostką jest W/(m²·K). ti to temperatura obliczeniowa pomieszczenia. Przy wymianie zakres obowiązku zależy od rodzaju robót. Tego nie rozstrzyga jeden wiersz tabeli. Więcej kontekstu jest przy wymianie okien. Strefa klimatyczna kraju nie zmienia tych progów: 0,9 obowiązuje tak samo przy łagodniejszej i surowszej zimie obliczeniowej. Inna jest praca budynku wokół okna. O strefach piszemy w klimacie.
Psi, czyli krawędź
Ramka aluminiowa na obwodzie szyby przewodzi ciepło lepiej niż ramka z tworzywa albo cienkiej stali, nazywana ciepłą. Różnica wchodzi do wzoru jako Ψg, w watach na metr i kelwin. Niższe psi zmniejsza liniową stratę i często ogranicza rosę w narożniku szyby od strony pokoju. Nie usuwa jej, jeśli w pomieszczeniu jest bardzo wilgotno, a nawiew nie działa. O tym jest kondensacja.
Hasło „ciepła ramka” bez wartości psi w dokumentacji jest nazwą. Do wzoru wchodzi liczba. Długość lg przy gęstym podziale potrafi zjeść zysk z lepszego psi, bo mnoży się metr obwodu, nie sama jakość ramki.
g, czyli słońce, osobno od Uw
Współczynnik całkowitej przepuszczalności energii g mówi, jaka część promieniowania słonecznego przechodzi do wnętrza. Niższe g ogranicza zyski latem, wyższe zostawia ich więcej zimą. To kompromis z orientacją elewacji, nie nastawa „właściwa raz”. Strony świata opisujemy w klimacie.
Uw nie widzi lata. Opisuje stratę przy różnicy temperatury, nie zyski słoneczne. Okno o niskim Uw i wysokim g na zachodzie potrafi być zimą oszczędne w sensie straty przez przegrodę i latem mocno dogrzewać pokój. Oba zdania mogą być prawdziwe naraz. Nie wynika z nich jedna decyzja dla każdej elewacji.
Szczelina montażowa do Uw wyrobu nie wchodzi. Mostek wokół ościeża liczy się osobno, w charakterystyce budynku. Dlatego niskie Uw na karcie i niedbale zamknięta szczelina idą w parze częściej, niż sugeruje sama naklejka. Kolejność warstw jest w przebiegu montażu.